Özet
Uzaktan çalışma, çalışma hayatının dijitalleşmesiyle
birlikte iş hukukunun kalıcı kurumlarından biri haline gelmiştir. 25 Eylül 2026
tarihli ve 33381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uzaktan Çalışma
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik ile bu alanda önemli
bir düzenleme yapılmıştır. Yönetmeliğin 9. maddesine eklenen ikinci fıkra ile
iş görme ediminin bir kısmının işyerinde, bir kısmının ise uzaktan çalışma
yöntemiyle yerine getirilmesi açıkça düzenlenmiş; işçinin işyerinde ve uzaktan çalışacağı
günler ile çalışma saatlerinin iş sözleşmesinde belirlenmesi zorunlu hale
getirilmiştir.1 Böylece uygulamada “hibrit çalışma”
olarak adlandırılan model açık bir mevzuat dayanağına kavuşmuştur. Ancak
düzenleme, işçiye kendiliğinden veya tek taraflı olarak uzaktan çalışma hakkı
tanımamakta; hibrit çalışma düzeninin taraflar arasındaki sözleşmede
belirginleştirilmesini amaçlamaktadır.
Giriş
Pandemi döneminde zorunlu bir çalışma yöntemi olarak
yaygınlaşan uzaktan çalışma, bugün birçok işyerinde çalışma organizasyonunun
olağan unsurlarından biri haline gelmiştir. İşçinin haftanın belirli günlerinde
işyerinde, belirli günlerinde ise evinde veya başka bir yerde çalışması
uygulamada zaten kullanılmaktadır.
Ancak uygulamanın yaygınlaşması ile hukuki düzenleme
arasında her zaman aynı hızda bir gelişme yaşanmamıştır.
İşçinin hangi gün işyerine geleceği, hangi gün uzaktan
çalışacağı, çalışma saatlerinin nasıl belirleneceği ve işverenin bu düzen
üzerinde ne ölçüde değişiklik yapabileceği gibi sorular, hibrit çalışma
bakımından önem taşımaktadır.
25 Eylül 2026 tarihli düzenleme tam da bu noktada
devreye girmiştir. Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinin 9. maddesine eklenen yeni
fıkra ile iş görme ediminin bir bölümünün işyerinde, bir bölümünün uzaktan
çalışma yöntemiyle yerine getirilebileceği açıkça hükme bağlanmıştır.2
Bu düzenlemenin önemi, yeni bir çalışma biçimi icat
etmesinden çok, uygulamada var olan hibrit çalışma modelini açık bir sözleşme
ve mevzuat çerçevesine kavuşturmasında yatmaktadır.
1. Uzaktan
Çalışmada Çalışma Süresinin Belirlenmesi
Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinin mevcut 9. maddesinin
birinci fıkrası, uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman aralığı ve süresinin iş
sözleşmesinde belirtilmesini öngörmektedir. Aynı hükümde, mevzuatta
öngörülen sınırlamalara bağlı kalmak koşuluyla tarafların çalışma saatlerinde
değişiklik yapabileceği ve fazla çalışmanın işverenin yazılı talebi üzerine,
işçinin kabulü ile mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilebileceği
düzenlenmiştir.3
Bu hüküm, uzaktan çalışmanın işyerinden farklı bir
yerde yapılmasının çalışma süresini belirsiz hale getirmediğini göstermektedir.
Başka bir ifadeyle, bilgisayarın işçinin evinde
bulunması, işçinin günün tamamında işverenin emrine hazır olması anlamına
gelmez.
Çalışma süresinin belirlenmesi, yalnızca işverenin iş
organizasyonunu gerçekleştirmesi bakımından değil, işçinin dinlenme hakkı ve
çalışma hayatının sınırlarının belirlenmesi bakımından da önemlidir.
Uzaktan çalışma ile işçinin işyerinden fiziksel olarak
ayrılması sağlanırken, çalışma süresinin sınırlarının ortadan kalkması
amaçlanmamıştır.
Bu nedenle Yönetmeliğin 9. maddesindeki çalışma zamanı
düzenlemesi, yeni hibrit çalışma hükmünün de temelini oluşturmaktadır.
2. 25 Eylül
2026 Tarihli Düzenleme Ne Getirdi?
25 Eylül 2026 tarihli ve 33381 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Yönetmeliğin 1. maddesiyle Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinin 9.
maddesine ikinci fıkra eklenmiştir.
Yeni hüküm şöyledir:
“İş görme ediminin bir kısmının işyerinde, bir
kısmının uzaktan çalışma usulüyle yerine getirilmesi kararlaştırılabilir. Bu
durumda işçinin işyerinde ve uzaktan çalışacağı günler ile çalışma saatleri iş
sözleşmesinde belirlenir.”4
Bu hüküm iki ayrı hususu aynı anda düzenlemektedir.
Birincisi, iş görme ediminin bölünerek bir kısmının
işyerinde, diğer kısmının uzaktan yerine getirilmesine açıkça izin
verilmektedir.
İkincisi ise bu çalışma düzeninin sözleşmesel
olarak belirginleştirilmesi istenmektedir.
Dolayısıyla yeni düzenleme bakımından yalnızca “hibrit
çalışma yapılacaktır” denilmesi yeterli olmayacaktır. Hangi günlerin işyerinde,
hangi günlerin uzaktan çalışma kapsamında olduğu ve çalışma saatlerinin ne
olduğu iş sözleşmesinde gösterilecektir.
Örneğin işçinin pazartesi, salı ve çarşamba günleri
işyerinde; perşembe ve cuma günleri ise uzaktan çalışacağı kararlaştırılmışsa,
bu çalışma düzeninin sözleşmede açıkça gösterilmesi mümkündür.
3. Hibrit
Çalışma İşçiye Kendiliğinden Bir Hak Kazandırıyor mu?
Yeni düzenlemenin yanlış anlaşılmaması gereken en
önemli yönlerinden biri budur.
Yönetmelik, bütün işçilere haftanın belirli günlerinde
evden çalışma hakkı tanımamaktadır.
Getirilen düzenleme, tarafların iş görme ediminin
bir kısmının işyerinde, bir kısmının uzaktan yerine getirilmesini
kararlaştırabilmelerine ilişkindir.5
Dolayısıyla hibrit çalışma, işçinin tek taraflı
iradesiyle bütün işverenler bakımından uygulanması zorunlu bir çalışma biçimi
değildir.
Buna karşılık taraflar böyle bir çalışma düzeni
oluşturduklarında, artık çalışma modelinin hangi gün ve saatlerde uygulanacağı
belirsiz bırakılmayacak; sözleşmede gösterilecektir.
Bu ayrım önemlidir.
Çünkü “hibrit çalışma mevzuata girdi” ifadesi, “her
işçinin uzaktan çalışma hakkı doğdu” şeklinde anlaşılırsa düzenlemenin kapsamı
aşılmış olur.
4.
Sözleşmenin Önemi Artıyor
Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinin 5. maddesi de uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmelerinin yazılı yapılmasını öngörmekte ve sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri, ücret, iş araçları, iletişim ve genel ve özel çalışma şartları gibi hususların yer almasını düzenlemektedir.6
9.maddeye eklenen yeni fıkra bu sözleşmesel çerçeveyi daha da somutlaştırmaktadır.
Artık hibrit çalışma modelinde iş sözleşmesinin;
- işyerinde çalışılacak günleri,
- uzaktan çalışılacak günleri,
- çalışma saatlerini
açık biçimde göstermesi gerekmektedir.7
Bu düzenleme, çalışma ilişkisinde öngörülebilirliği
artırmaktadır.
Örneğin işçinin sözleşmesinde haftada iki gün uzaktan,
üç gün işyerinde çalışacağı belirtilmişse, tarafların hangi çalışma düzeni
üzerinde anlaştıkları daha kolay tespit edilebilecektir.
Bu durum özellikle uyuşmazlık halinde önem
kazanacaktır.
5. İşveren
Çalışma Günlerini Tek Taraflı Değiştirebilir mi?
Yeni düzenlemenin en çok tartışılabilecek
noktalarından biri budur. Yönetmeliğin 9. maddesinin ikinci fıkrası, hibrit
çalışma günlerinin ve çalışma saatlerinin iş sözleşmesinde belirlenmesini
öngörmektedir.8
Buna karşılık bu hüküm, işverene sözleşmede belirlenen
çalışma düzenini sınırsız biçimde değiştirme yetkisi veren bir düzenleme
değildir. Burada 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi ayrıca önem
kazanmaktadır.
İş Kanunu'nun 22. maddesine göre işveren, iş
sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve
benzeri kaynaklarla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak
işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir; işçi tarafından altı işgünü
içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz.9
Dolayısıyla hibrit çalışma düzeninin iş sözleşmesinde
açık biçimde belirlenmiş olması, çalışma yerinin ve günlerinin değiştirilmesine
ilişkin uyuşmazlıklarda önem taşıyacaktır.
Somut olayın koşullarına göre yapılacak değişikliğin
işverenin yönetim hakkı kapsamında mı kaldığı, yoksa çalışma koşullarında
esaslı değişiklik oluşturup oluşturmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
6. Uzaktan
Çalışmada Fazla Çalışma Sorunu
Uzaktan çalışmanın en önemli hukuki sorunlarından biri
çalışma süresinin fiilen uzaması riskidir. İşçinin işyerinde olmadığı durumlarda
fazla çalışmanın tespit edilmesi daha güç hale gelebilir. Elektronik posta,
mesajlaşma programları, çevrim içi toplantılar ve dijital iş takip sistemleri,
çalışma zamanının işçinin günlük yaşamına taşınmasına neden olabilir.
Oysa Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrası, fazla
çalışmanın işverenin yazılı talebi ve işçinin kabulü ile ve mevzuata
uygun olarak yapılmasını öngörmektedir.10
Bu nedenle uzaktan çalışma, işçinin sürekli
ulaşılabilir durumda bulunmasını kendiliğinden gerektiren bir çalışma biçimi
olarak yorumlanmamalıdır.
Burada çalışma zamanı ile iletişim zamanının
birbirinden ayrılması önemlidir. Nitekim Yönetmeliğin 10. maddesi de uzaktan
çalışmada iletişimin yönteminin ve zaman aralığının uzaktan çalışan ile işveren
tarafından belirlenmesini öngörmektedir.11
Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, işveren
ile işçi arasındaki dijital iletişimin de belirli bir çalışma organizasyonu
içerisinde yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
7.
İşverenler Açısından Yeni Dönemde Ne Yapılmalı?
25 Eylül 2026 değişikliği, özellikle hâlihazırda
hibrit çalışma uygulayan işyerleri bakımından iş sözleşmelerinin gözden
geçirilmesini gerekli kılmaktadır.
İşverenlerin;
Birincisi, uzaktan ve
işyerinde çalışılacak günleri açıkça belirlemeleri,
İkincisi, çalışma
saatlerini sözleşmede göstermeleri,
Üçüncüsü, fazla
çalışmaya ilişkin usulü mevzuata uygun biçimde düzenlemeleri,
Dördüncüsü,
işveren-işçi iletişiminin yöntem ve zamanını belirlemeleri,
Beşincisi, iş
araçları, iş sağlığı ve güvenliği, veri güvenliği ve zorunlu giderlere ilişkin
mevcut Yönetmelik hükümlerini de sözleşmeyle uyumlu hale getirmeleri,
yerinde olacaktır.12
Özellikle mevcut iş sözleşmelerinde yalnızca “uzaktan
veya işyerinde çalışma” şeklinde genel ifadeler bulunuyorsa, yeni düzenleme
karşısında sözleşmelerin somutlaştırılması çalışma ilişkilerinde belirsizliği
azaltabilir.
Sonuç
25 Eylül 2026 tarihli düzenleme, uzaktan çalışma
hukukunda kapsamı küçük fakat uygulama alanı geniş bir değişiklik getirmiştir. Yönetmeliğin
9. maddesine eklenen ikinci fıkra ile iş görme ediminin bir bölümünün
işyerinde, bir bölümünün uzaktan çalışma yöntemiyle yerine getirilmesi açıkça
düzenlenmiş; böyle bir çalışma modelinde işçinin işyerinde ve uzaktan
çalışacağı günler ile çalışma saatlerinin iş sözleşmesinde belirlenmesi
öngörülmüştür.13
Düzenlemenin temel sonucu, hibrit çalışma uygulamasının
artık yalnızca işyeri pratiğine bırakılmaması ve sözleşmesel bir çerçeveye
bağlanmasıdır.Ancak bu hüküm, işçiye otomatik olarak uzaktan çalışma hakkı
vermediği gibi, işverene de çalışma günlerini ve saatlerini sınırsız biçimde
değiştirme yetkisi vermemektedir.
Bundan sonraki dönemde uyuşmazlıkların önemli bir
bölümü, hibrit çalışma düzeninin sözleşmede nasıl kurulduğu ve sonradan yapılan
değişikliklerin işverenin yönetim hakkı kapsamında kalıp kalmadığı üzerinde
yoğunlaşabilir.
Bu nedenle yeni düzenlemeyi yalnızca “evden çalışma
artık mevzuata girdi” şeklinde okumak yeterli değildir. Asıl önemli değişiklik
şudur:Çalışma mekânı esnekleşirken, çalışma gününün ve çalışma saatlerinin
sözleşmede belirginleştirilmesi zorunlu hale gelmiştir.
Başka bir ifadeyle, yeni düzenleme uzaktan çalışmayı
sınırsızlaştırmaktan çok, hibrit çalışmayı sözleşme içine almaktadır.
Dipnotlar
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik, 25.09.2026 tarihli ve 33381 sayılı Resmî
Gazete, m. 1. Düzenleme, 10.03.2021 tarihli ve 31419 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinin 9. maddesine ikinci
fıkra eklemektedir. (LEXPERA) ↩
- Aynı Yönetmelik, m. 1. Yeni fıkrada “iş görme
ediminin bir kısmının işyerinde, bir kısmının uzaktan çalışma usulüyle
yerine getirilmesi” açıkça düzenlenmiştir. (LEXPERA) ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, 10.03.2021 tarihli
ve 31419 sayılı Resmî Gazete, m. 9/1. Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının yayımladığı Yönetmelik metninde de hüküm bu şekilde yer
almaktadır. (Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı) ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik, RG, 25.09.2026, Sayı: 33381, m. 1. (LEXPERA) ↩
- Aynı Yönetmelik, m. 1. Hüküm
“kararlaştırılabilir” ifadesini kullanmakta; tüm işçiler bakımından tek
taraflı bir uzaktan çalışma hakkı öngörmemektedir. (LEXPERA) ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, m. 5/1-2.
Yönetmelik, uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesinin yazılı yapılmasını
ve sözleşmede işin yapılma şekli, süresi ve yeri ile diğer çalışma
şartlarının yer almasını öngörmektedir. (Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı) ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik, RG, 25.09.2026, Sayı: 33381, m. 1. (Özdoğrular) ↩
- Aynı Yönetmelik, m. 1. (LEXPERA) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu, m. 22. Çalışma
koşullarında esaslı değişikliğin yazılı bildirim ve işçinin yazılı kabulü
bakımından tabi olduğu usul bu maddede düzenlenmektedir. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, m. 9/1. (Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı) ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, m. 10/1. Yönetmeliğe
göre uzaktan çalışmada iletişimin yöntemi ve zaman aralığı işçi ve işveren
tarafından belirlenmektedir. (Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı) ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 5 ila 12.
maddeleri; sözleşmenin şekli ve içeriği, çalışma mekânı, iş araçları,
üretim maliyetleri, çalışma süresi, iletişim, verilerin korunması ve iş
sağlığı ve güvenliği konularında düzenlemeler içermektedir. (Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı) ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılması Hakkında Yönetmelik, RG, 25.09.2026, Sayı: 33381, m. 1-2.
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. (LEXPERA) ↩
Yorumlar (0)